Η Ζαγορίσια Αλευρόπιτα της Λίλας, απ’ την Ανέμη

ΑΛΕΥΡΟΠΙΤΑ ΖΑΓΟΡΙ ΑΝΕΜΗ

Ζαγόρι χωρίς αλευρόπιτα είναι κακούργημα που επισείει ποινές φυλάκισης σε πέτρινες υγρές αποθήκες με πλήρη στέρηση τσίπουρου και Ηπειρώτικου κλαρίνου. Η αλευρόπιτα είναι το απόλυτο γαστρονομικό must σε κάθε επίσκεψη στο Ζαγόρι  αλευροπιτασε οποιαδήποτε εποχή του χρόνου. Και οι έξτρα θερμίδες της, απλά μια καλή αφορμή για περπάτημα στα άπειρα μονοπάτια του Ζαγοριού.

Πρωτοδοκίμασα αλευρόπιτα το 1971, στην πρώτη μου εκδρομή στην περιοχή του Ζαγοριού, με τους γονείς μου και βέβαια ήταν στο Μονοδένδρι. Και από τότε κάθε φορά που βρίσκομαι στα Ζαγόρια,  πάντα ανυπομονώ να δοκιμάσω ξανά. Και έτσι να νιώσω την Ήπειρο στο πιάτο μου.

Λεπτή, βουτυράτη και τραγανή, με την αλμύρα της φέτας που τρίβεται στη κάθε μπουκιά, η αλευρόπιτα είναι για μένα η τέλεια ελληνική απάντηση στην γνήσια Ιταλική πίτσα.

alevropita kikitsasΤα ταπεινά τοπικά υλικά, η ευκολία της παρασκευής και η δυνατότητα να την έχεις μαζί σου σαν θρεπτικό κολατσιό στις μακρινές βόλτες στα βουνά και τα λαγκάδια της περιοχής, έκαναν την αλευρόπιτα αναπόσπαστο μέρος της λαϊκής Ζαγορίσιας κουλτούρας. Μάλιστα, για τη παρασκευή της αλευρόπιτας χρησιμοποιούν ειδικά χάλκινα γανωμένα ταψιά που ονομάζονται “σινί” και βέβαια παίζουν τον ρόλο τους στο ψήσιμο.

Μέσα στα χρόνια, κάθε οικογένεια ανέπτυξε και τη δικιά της συνταγή, με αποτέλεσμα όλοι να ανταγωνίζονται ποιανού είναι η καλύτερη.

Κοινός παρονομαστής σε όλες τις συνταγές το αλεύρι, ο αραιός χυλός, το βουτυρωμένο ή λαδωμένο ταψί που οφείλει να είναι καυτό πριν μπει ο χυλός μέσα, η φέτα ή το κατσικίσιο άσπρο τυρί και η λεπτή και τραγανή τελική όψη και υφή. Το πως γίνεται ο χυλός διαφέρει ελαφρά από συνταγή σε συνταγή με γάλα, νερό, λάδι, αυγά να παίζουν διαφορετικό ρόλο και σε διαφορετικές ποσότητες σε κάθε περίπτωση.

ΑΛΕΥΡΟΠΙΤΑ_anemi-zagori_0392Εμείς, όπως προαναγγείλαμε και στο προηγούμενο άρθρο, παρουσιάζουμε την συνταγή της Λίλας, που μας φιλοξένησε στον καταπληκτικό ξενώνα της, την Ανέμη, στα Κάτω Πεδινά. Απ’ τις καλύτερες αλευρόπιτες που έχω δοκιμάσει τόσα χρόνια που πάω στα Ζαγοροχώρια, η αλευρόπιτα της Λίλας, συνόδεψε απ’ τα πρωινά μας αρωματικά τσάγια, ως τα νυχτερινά μας τσίπουρα. Σας παραθέτουμε την συνταγή όπως μας την έδωσε, με μικρές παρεμβάσεις στις μετρήσεις των ποσοτήτων των υλικών.

Είναι μια συνταγή που ταξιδεύει εύκολα απ’ το χωριό στη πόλη, αποτελώντας τέλειο μεζέ για μια κρύα Κυριακή στο σπίτι ή στο εξοχικό, με χαλαρή παρέα και τσιπουράκια.

Η συνταγή είναι φωτογραφημένη, στην κουζίνα του ξενώνα Ανέμη, στα Κάτω Πεδινά, με πρωταγωνίστρια την ιδιοκτήτρια, την αγαπημένη μας Λίλα.

Υλικά για μια πίτα:

2 “πλώχερα” και κάτι αλεύρι, γράφει ποιητικά η συνταγή της Λίλας, που μεταφράζεται σε  350-400 γραμμάρια (για ταψί 36Χ39)
3 Αυγά (2 + 1 χτυπημένο για το τέλος)
1 ποτήρι γάλα (220 ml.)
90 ml. ελαιόλαδο
50 γρ. βούτυρο Lurpak
300 γρ. φέτα

Παρασκευή συνταγής:

1. Ανάβετε τον φούρνο στους 250ºC

2. Βουτυρώνετε καλά ένα μεγάλο, ορθογώνιο, χαμηλό ταψί, με τα 20γρ. βούτυρου. Στη συνέχεια προσθέτετε περί τα 40μλ. ελαιόλαδο και το τοποθετείτε στον φούρνο, να κάψει καλά, όσο ετοιμάζετε τα υπόλοιπα υλικά.

ALEVROPITA ANEMI 13. Σε ένα μεγάλο μπολ, ρίχνετε πρώτα το αλεύρι και από πάνω τα 2 αυγά και το γάλα. Ανακατεύετε καλά να γίνει χυλός και προσθέτετε περ. τα 200 γρ. της φέτας και περί τα 30 μλ. λάδι. Το μίγμα πρέπει να είναι ένας αρκετά ρευστός χυλός. Αν χρειαστεί, σ’ αυτό το στάδιο, προσθέτετε και λίγο νερό για να αραιώσει λίγο το μίγμα.

ALEVROPITA ANEMI 24. Χύνετε το χυλό στο ταψί που καίει και τον μοιράζετε παντού.

ALEVROPITA ANEMI 35. Προσθέτετε την υπόλοιπη θρυμματισμένη φέτα ισομοιράζοντάς την στην επιφάνεια και το υπόλοιπο λάδι να κάτσει από πάνω απ’ το χυλό. Προσθέτετε σε μικρά κομματάκια και το υπόλοιπο βούτυρο να δώσει άρωμα. Τέλος, χτυπάτε το αυγό που έχει μείνει και το περιχύνετε κι’ αυτό από πάνω να δέσει την επιφάνεια της πίτας.

ALEVROPITA ANEMI 46.  Τοποθετείτε πάλι το ταψί, γεμάτο με τον χυλό αυτή τη φορά, στο φούρνο που καίει, και σε μεσαίο ράφι, κατεβάζοντας την θερμοκρασία στους 200ºC πάνω-κάτω. Ανάλογα με τον φούρνο πάντα, σε 40-45’ πρέπει να έχει γίνει.

Η αλευρόπιτα είναι έτοιμη όταν η περίμετρός της είναι σαφώς ξεροψημένη. Το τελικό πάχος στο πιάτο σας, θα πρέπει να είναι ιδανικά, περίπου 1 εκατοστό.

ALEVROPITA ANEMI 57. Όταν η αλευρόπιτα είναι έτοιμη, ξεκολλάει ολόκληρη απ’ το πάτο του ταψιού. Έτσι, την ακουμπάτε πάνω σε επιφάνεια κοπής και την κόβετε σε μερίδες.

ΑΛΕΥΡΟΠΙΤΑ_anemi-zagori_0381Σερβίρεται σαν πρωινό, μεζές ή και κανονικό φαγητό, ιδανικά με συνοδεία καλού τσίπουρου (όπως το Δεκαράκι που ανακάλυψα πρόσφατα και το θεωρώ κορυφαίο) και με τζάκι που να σιγοκαίει τριγύρω. Και για γνήσια εμπνευστική ατμόσφαιρα, μην ξεχάστε να βάλετε να παίζουν στο χώρο, οι  μαγευτικοί ήχοι απ’ τα Πωγωνήσια μοιρολόγια της Ηπείρου!
Αν δεν έχετε ακούσει ποτέ, απλά βάλτε την playlist εδώ πιο κάτω να παίζει και ανακαλύψτε τις σαγηνευτικές μελωδίες του Πετρολούκα Χαλκιά και της παρέας του.

Η Ζαγορίσια Αλευρόπιτα της Λίλας, απ’ την Ανέμη 4.62/5 (92.35%) 34 votes

Εραστής των απολαύσεων της ζωής, διαφημιστής κατ' επάγγελμα, υπερήφανος πατέρας τριών κοριτσιών, με πολλά ετερόκλητα ενδιαφέροντα και εμπειρίες στα 55 χρόνια που συμμετέχω στη κοινωνική ζωή της πρωτεύουσας και άλλων κωμοπόλεων Ευρώπης και Αμερικής. Έχω μάθει να περνάω καλά με πολλά, αλλά και με λίγα, με μια ανεπαίσθητη προτίμηση στην άνεση, να τ' ομολογήσω. Ασχολούμαι καθημερινά με τη μαγειρική απ' τα 25 μου και με τον καιρό αυτή απασχολεί όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των νευρώνων του εγκεφάλου μου, κάτι που ελπίζουμε να οφείλεται στο πάθος και όχι στην μείωση των κυττάρων. Αν πληρωνόμουν για τα πάθη μου (και τα λάθη μου) θα ήμουν μέγας χορηγός του δημοσίου χρέους. Το γεγονός ότι φίλοι, γνωστοί αλλά και τα παιδιά μου με αποκαλούν “chef” με ιντριγκάρει ως προς το τι μπορεί να γίνω όταν επιτέλους ενηλικιωθώ. Λατρεύω το καλό σπιτικό φαγητό, απεχθάνομαι τις μετριότητες και όσο κι αν βασίζομαι στη δημιουργικότητα, τη γνώση και την τέχνη, θέλω παράλληλα να γνωρίζω το επιστημονικό “γιατί” πίσω απ' τη μαγειρική και όχι μόνον. Όσο μαθαίνω νιώθω ζωντάνια, όσο δημιουργώ και προσφέρω, αποκτώ λόγο ύπαρξης.

18 Comments

  • Reply February 25, 2015

    Γιώτα

    Πριν από χρόνια σε ένα αεροπορικό ταξίδι, διαβάζοντας το περιοδικό της εταιρείας με την οποία ταξιδεύαμε (άρθρο για εθνικές κουζίνες) συνειδητοποίησα ότι το εθνικό μας φαγητό είναι οι πίτες. Δεν υπάρχει μέρος στην Ελλάδα που να μην έχει τη δικιά του πίτα με τη μία ή την άλλη μορφή. Κι έτσι, θεωρώντας το και υποχρέωσή μου ως Ελληνίδα, αποφάσισα να μάθω να φτιάχνω πίτες. Και έμαθα. Έμαθα; Το προσπάθησα πάντως και το προσπαθώ και το χαίρομαι κάθε φορά. Αλευρόπιτα είχα δοκιμάσει από μια συναδέλφισσα με καταγωγή από τα βόρεια φυσικά, και η γεύση της με εξέπληξε, αλλά κυρίως ξαφνιάστηκα από τη χρήση των υλικών και την απουσία φύλλου. Τη συνταγή την περίμενα πως και πως μετά το τελευταίο σας post και είμαι πανέτοιμη να τη δοκιμάσω.
    Μετά από όλη αυτή την εισαγωγή θα πρέπει βέβαια να σας πω ότι ο λόγος που θέλησα να αφήσω σχόλιο δεν είναι η αλευρόπιτα. Είναι αυτή η απίστευτα σαγηνευτική μουσική που μας χαρίσατε. Σε ταξιδεύει…αλλού… Δημιουργεί εικόνες και συναισθήματα μυριάδες… Μα πόσο όμορφη μουσική παράδοση έχουμε!
    Ευχαριστώ! Καλή και γευστική συνέχεια!

  • […] Περισσότερα στην ιστοσελίδα τού Cucina Caruso […]

  • Reply March 12, 2015

    Anonymous

    Τυροπιττα

  • Reply March 12, 2015

    Anonymous

    Αποκλείεται να θέλει 500 γρ αλεύρι. Δοκιμάστε 350 κι αν είναι προσθέτετε μετά αν χρειάζεται (μιλάω ως παθόντας)

    • Έχετε δίκιο! Η ποσότητα είναι σχετική με το σκεύος και τον φούρνο και είχε υπολογιστεί για τον φούρνο της Ανέμης που παίρνει αυτό το τεράστιο ταψί της φωτογραφίας. Οπότε η Λίλα έκανε διορθώσεις και υπολογισμούς καταλήγοντας στο ότι για ένα ταψί 33 Χ 39, νορμάλ φούρνου δηλαδή, θα χρειαστούν περί τα 400 γρ. αλεύρι. Το διορθώνω στη συνταγή με ανοχή 350-400 γρ.!

  • Reply April 16, 2015

    μαρία δημητρίου

    Φτιάχνω την αλευρόπιτα αυτή τη στιγμή και έχω να πω ότι η…κατασκευή της ήταν επεισοδιακή:)
    Έβαλα το ταψί με βούτυρο και λάδι να κάψει, το βγάζω απ’ το φούρνο για να μπει εκεί το μείγμα και γεμίζει καπνό η κουζίνα, ενεργοποιείται ο συναγερμός πυρασφάλειας και γίνεται το σώσε! Τώρα προσπαθώ, καθώς ψήνεται πια, να διώξω τις μυρωδιές και τον καπνό απ το σπίτι, μα πείτε μου, υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που θα μπορούσε να το πάθει αυτό, οέο; Ελπίζω να είναι τόσο ωραία όμως η αλευρόπιτα όσο την ονειρεύομαι από τότε που την πρωτοπαρουσιάσατε::))

    • Ομολογώ ότι μου έχουν συμβει και μένα παρόμοια, αν όχι χειρότερα, σε άλλες συνταγές. Το θέμα είναι να αποφύγει κανείς να φτάσει στο τηλέφωνο για ντελίβερυ κάτι μέρες που απλά δεν μας πάει… :-)

  • Reply September 2, 2015

    Anonymous

    ειναι δυνατον να καταψυχθει η ζυμη ωμη?

  • Reply September 13, 2015

    Ολγα Σακελλαριου

    Καλημερα !!!! Καλο Φθινοπωρο!!! Πριν λιγους μηνες “ανακαλυψα” τις συνταγες σας!! Γοητευτηκα απο τον τροπο παρουσιασης τους αλλα και γενικα απο τα γραφομενα σε ολες σας τις συνταγες!!! Πραγματικα οι επιτυχημενες συνταγες μαγειρικης θελουν αγαπη, πλουσια υλικα και,,,χιουμορ!!!! Ως γνησια Ζαγορισια (απο μανα και πατερα) και κοντοχωριανη της αγαπημενης Λιλας – ο δικος μου μικρος παραδεισος ειναι ο Ελαφοτοπος η Τσερβαρι- δεν θα μπορουσα σημερα Κυριακη 13-9-15, να μην ετοιμασω πιτα ζαγορισια για το Κυριακατικο τραπεζι μας!!!! Η αλευροπιτα ειναι το Νο 1 must ορεκτικο μας!!!! Σας ευχαριστω για τις ομορφες μαγειρικες σας!!!Σας χαριζω ενα απο τα ωραιοτερα Ζαγορισια τραγουδια …. “μαγειρεμενο” απο τον υπεροχο Γρηγορη Καψαλη” . Καλη συνεχεια σε ο,τι κανετε!!! https://www.youtube.com/watch?v=WPDO-hWSgGo

  • Reply November 1, 2015

    Anna

    παρακαλώ τι είδους αλεύρι χωριάτικο;

    • Η Λίλα λέει ότι χρησιμοποιείτε κανονικό αλέυρι “για όλες τις χρήσεις”. Αν θέλετε όμως να δοκιμάσετε κάτι άλλο, κάντε το τη δεύτερη φορά ώστε να έχετε σημείο αναφοράς και βάλτε μισό-μισό με το λευκό, για σιγουριά.

  • Reply May 2, 2016

    maria

    μόλις σήμερα την γευτήκαμε στην Ανέμη απο τα χέρια της Λιλας η οποία ό,τι κι αν μας έφτιαξε ήταν εκπληκτικό, και σίγουρα θα προσπαθήσω να την φτιάξω στο σπίτι!!!

  • Reply June 21, 2016

    Αναστασία Παναγιώτου

    150 γρ αλευρι το πολυ πολυ. Απο Δίλοφο!!!

  • Reply November 22, 2016

    Μιχάλης

    Πολύ τραγανή και γευστική βγήκε η αλευρόπιτα! Μία μικρή παρατήρηση, στο βήμα 3 όπου ρίχνουμε τη φέτα, τελικά δεν μπαίνουν και τα 300γρ.; Στο τέλος η συνταγή προτείνει να προστεθεί η φέτα που απομένει, πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχει μπει ήδη όλη. Ευχαριστώ!

    • Ευχαριστώ. Το διόρθωσα. Μπαινουν τα 200 περ. στην αρχή και τα λοιπά στο τέλος για να κάτσουν από πάνω στα σίγουρα.

  • Reply January 11, 2017

    ΔΩΡΑ ΚΑΠΕΤΑΝΕΛΗ

    ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΤΗΝ ΒΑΛΩ ΚΑΤΑΨΥΞΗ ΠΡΙΝ ΝΑ ΤΗ ΨΗΣΩ ,ΚΑΙ ΝΑ ΤΗΝ ΨΗΣΩ ΑΛΛΗ ΣΤΙΓΜΗ?

Leave a Reply

Leave a Reply